Yeni Sosyal Güvenlik Yasasi Gurbetciyi Vuracak
Halen yürürlükte olan 3201 Sayılı Kanun gereğince çalışanlar yurtdışında geçen
sürelerini belirli şartlarla günlüğü 3,5 dolardan (ABD doları) sosyal güvenlik
kurumlarına borçlanarak hizmetlerini artırabiliyor. SSK da, Bağ-Kur da bu
rakamı uyguluyor.
Sosyal güvenlik kanunlarına tabi hizmetleri olanların, borçlandıkları gün
sayısı, prim ödeme gün sayıları ile ilgili hizmetlerine katılıyor.
Sigortalılığın başlangıç tarihinden önceki süreler borçlanılmış ise,
sigortalılığın başlangıç tarihi, tıpkı borçlanılan askerlik borçlanmasındaki
gibi borçlanılan gün sayısı kadar geriye götürülerek emeklilik gereken
şartları kolaylaştırıyor. Sigortalılar yurtdışı sürelerinin tamamını ya da
diledikleri kadarını borçlanabiliyorlar.
Sosyal güvenlik kuruluşlarına tabi hizmeti bulunmayan istek sahiplerinin
sigortalılıklarının başlangıç tarihi, borçlarını tamamen ödedikleri tarihten
borçlanılan gün sayısı kadar geriye götürülen tarih oluyor.
Yeni Kanun ile bugüne kadar yurtdışı borçlanması için günlüğü 3,5 dolar
karşılığı Türk Lirası alınması uygulamasına son verilecek. Bunun yerine her
gün için günlük en az günlük asgari ücretin %32 oranında ödeme yapılması
uygulamasına geçilecek.
5510 sayılı Yeni Kanundan Sonra Yurtdışı Borçlanmasında Ne Olacak?
-%50 Daha Fazla Para Ödenecek
Borçlanılacak her bir gün için tahakkuk ettirilecek borç tutarı, başvuru
tarihindeki prime esas asgarî ve azamî günlük kazanç arasında seçilecek günlük
kazancın % 32'si olacak.
Yani bugün için yurtdışındaki 5000 gününü borçlanmak isteyen bir sigortalı
1,17 (yaklaşık $ kuru) x 3,5 x 5000 = 20.475 YTL ödeyecekken yeni Kanundan
sonra 638,7 x %32 x 1/30 x 5000 = 34.064 YTL ödemek zorunda kalacaklar. Yani
5000 günü 5510 sayılı Kanunun yürürlüğünden sonra borçlanan, bugünün parasıyla
13.589 YTL daha fazla ödeyecek.
-Ödeme Süresi Kısıtlanacak
Borçlanılan süreler, yurda kesin dönüş yapılmış olması şartıyla borçlanılan
ilgili aylara mal edilecek. Ancak borçlanmaya ilişkin tahakkuk ettirilen borç
tutarının bugünkü gibi süre sınırı olmaksızın değil, tebliğ edildiği tarihten
itibaren üç ay içerisinde ödenmesi gerekecek. Prim borcunu tebliğinden
itibaren üç ay içerisinde ödemeyenler yeniden başvurmak zorunda kalacaklar.
-Türkiyede Çalışması Bulunmayan Gurbetçiler Artık SSKlı değil Bağ-kurlu
sayılacaklar, daha çok para verip daha geç emekli olacaklar
Halen yurtiçinde sigortalı çalışması bulunmayan gurbetçiler Türkiyeden emekli
olmak istediklerinde kesin dönüş yapmak koşuluyla SSKya başvurarak borçlanma
yapıp emekli olabiliyorlar.
Oysa yeni sosyal güvenlik yasası olan 5510 sayılı Yasayla ülkemizde
sigortalılığı bulunmadan yurtdışındaki sürelerini borçlanmak isteyenler artık
SSK sigortalısı (5510 sayılı Kanundaki ifadesiyle 4/a sigortalısı) değil
Bağ-Kur sigortalısı (5510 sayılı Kanundaki ifadesiyle 4/b sigortalısı)
sayılacaklar. Sosyal güvenlik kuruluşlarına tabi hizmeti bulunmayan istek
sahiplerinin sigortalılıklarının başlangıç tarihi, borçlarını tamamen
ödedikleri tarihten borçlanılan gün sayısı kadar geriye götürülen tarih olacak.
Gurbetçiler kesin dönüş yapmadan borçlanabiliyor, ama emekli aylığı
bağlatamıyorlar.
Örneğin yurt içinde hiç çalışması olmayan ve 2013 yılında kesin dönüş yapmayı
planlayan, 01.02.1965 doğumlu gurbetçi bir bayan yurttaşımız 05.01.2008
tarihinde başvuru yapıp 5400 günü yatırdığında, sigortalılık başlangıcı
05.01.1993 tarihine gidiyor ve SSKdan normal kademeli emeklilik koşullarına
(5375 gün ve 46 yaşla) emekliliğe tabi oluyor. Bu durumda 20 yıllık
sigortalılık süresini tamamlayacağı 05.01.2013 tarihinde (48 yaşında)
emekliliğe hak kazanıyor.
Oysa aynı kişi yeni Kanundan sonra 5400 gün yatırarak 4/b sigortalılığından (bugünün
Bağ-Kur sigortalılığından) kısmi emekli olmak için 54 yaşını beklemek zorunda
kalacak. Normal emekli olmak isterse de en az 9000 gün prim ödemek zorunda
kalacak.